Το Χάδι (Alfonso Zurro)

image

Ένας άντρας και μια γυναίκα στο ασανσέρ, εκείνη κουβαλάει μια βαλίτσα.

Με συγχωρείτε, θα ήθελα να σας ζητήσω μια χάρη…

Πείτε μου…

Δε με γνωρίζετε… και… παρατήρησα τα χέρια σας… σκέφτηκα… θα με περάσετε για τρελή, αλλά δεν είμαι καθόλου… θα ήθελα… θα ήθελα να βάλετε, πολύ αργά, το χέρι σας πάνω στο στήθος μου… (αποκαλύπτει τον ένα της μαστό)

Κυρία μου…

Σας παρακαλώ, μην τρομάζετε, ακούστε με… εδώ και μερικές μέρες δεν καταφέρνω να απαλλαχθώ από τις αναμνήσεις των ανδρικών χεριών που πέρασαν από το κορμί μου… γνώρισα χέρια δυνατά, που μου φέρθηκαν σαν αρπαχτικά, που ρίχτηκαν πάνω μου να με καταβροχθίσουν λάγνα, κολασμένα, πεινασμένα θεριά που έπιασαν το θήραμα τους… χέρια που κουβάριασαν και μάδησαν τα στήθη μου σαν κουρέλια… χέρια οργανωμένα που βυθίστηκαν στο κορμί μου, αναμοχλεύοντας το προς όλα τα σημεία του ορίζοντα, και το χαρακωσαν δίχως να μου πουν τι ψάχνουν… χέρια υγρά, πολύ υγρά, δέκα, εκατοντάδες δάχτυλα να έρπουν, να αφήνουν τα χνάρια τους σα φίδια πάνω στη σάρκα μου… υγρασία…, χέρια που μου τράβηξαν τα μαλλιά, που με μαστίγωσαν τάχα από ηδονή, χέρια τραχιά που με έγδαραν… ένας άλλος με χτύπησε με χέρια σα σφυριά, και μου χε πει πως δε θα πάθαινα κακό, και ξύπνησα στο νοσοκομείο… χέρια αντρικά, άγρια, χέρια που επιτέθηκαν στο φύλλο μου με αναίδεια φτιαριού που πέφτει πάνω στη γη και αποκάλυψαν τα πιο απόκρυφα σημεία μου ανυπόμονα, βιαστικά, με την απόγνωση του διψασμένου που σκάβει στην έρημο να βρει μια σταγόνα νερο… μα ήταν μόνο το φύλλο μου… ακόμα θυμάμαι εκείνα τα αντρικά χέρια που πασπατεψαν το κορμί μου αφήνοντας σημάδια πόνου, που με πλήγωσαν στους λαβυρίνθους της ψυχής, εκεί όπου οι χαρακιές είναι αιώνιες και δεν εξαφανίζονται… χέρια λιπαρά, γλοιώδη, που παραμένουν στα σωθικά μου…

Σιωπή

Η ζωή κολλάει στη σάρκα, πολλά ειναι τα κομμάτια που έμειναν πάνω της στο πέρασμα των χρόνων…, η σάρκα είναι το διαβατήριο της ύπαρξης μας, το βιβλίο των εμπειριών μας… η ζωή είναι γραμμένη στη σάρκα, ζωγραφισμένη σαν χάρτης πολύχρωμα χαραγμένος… έχω απαλό δέρμα, τόσο απαλό σαν το πρώτο φως που ξυπνάει την πλάση…, τόσο ευάλωτο σαν την παπαρούνα, ή τη δροσοσταλια…, τόσο αβοήθητο σαν το στερνό βλέμμα του ετοιμοθάνατου…, θα θελα να ξεχάσω αυτα που δεν μπορώ, αλλα υπάρχουν αναμνήσεις που δε γνωρίζουν το δρόμο της λήθης.

Σιωπή

Για όλα αυτά έχω την ανάγκη να σας ζητήσω να βάλετε το χέρι σας πάνω στο στήθος μου, αλλά αργά, χωρίς βιασύνες… σας παρακαλώ, να είναι τόσο απαλό σαν τη νυφαδα που πέφτει στο στρώμα του χιονιού, τόσο τρυφερό σαν την πεταλούδα όταν ακουμπά πάνω στον ανθό του κακτου και τοσο γλυκό σαν το καναρίνι που κάθεται πάνω στα μικρά του… σας παρακαλώ…

Εκείνος το κάνει

Σας ευχαριστώ κύριε μου, εσείς είστε… ιδιαίτερος. Είχα ανάγκη το χέρι ενός τέτοιου άντρα…, ήμουν σίγουρη πως κάπου θα υπήρχαν, πως θα έβρισκα κάποιον διαφορετικό…, με το χερι έτσι πάνω στο στήθος μου…, ένα άγγιγμα ανάλαφρο…

Όχι, μην πείτε τίποτα, σας παρακαλώ… και συγχωρέστε μου την απρέπεια, αλλά ήταν επείγον, πάω στο Νοσοκομείο…, θα μου ακρωτηριάσουν το στήθος…, είναι όγκος, και οι γιατροί λένε πως δεν υπάρχει άλλη λύση… αύριο όταν πια δε θα χω αυτό το μέρος του δέρματος μου… θέλω στην αποσκευή μου να μην βρίσκονται μονάχα εκεινα τα αδιάκριτα, ανυπόμονα, επιθετικά χέρια…, θέλω η πρώτη μου ανάμνηση να είναι για εσάς, για αυτή τη γλυκιά στιγμή, και όχι για εκείνα τα χέρια που δεν κατάλαβαν πως είμαι απλά μια γυναίκα…, μια γυναίκα…

Το χέρι είναι ακόμη πάνω στο στήθος της γυναίκας…, εκείνη έχει μια γαλήνια όψη…, ο άντρας κλαίει σιωπηλά…, και το ασανσέρ ακόμη κατεβαίνει…

(Απόσπασμα απο τη συλλογή μικροδιηγημάτων «Εκατό ταξίδια σε ασανσέρ» του Alfonso Zurro)

© Alfonso Zurro, «Cien Viajes En Ascensor», La Jácara 2014, Sevilla (pag.87-88)

Απόδοση στα Ελληνικά:
Χρήστος Κωτσακόπουλος

Fidel Castro

image

Χρόνια τώρα με απασχολούσε, με δίχαζε το πρόσωπο του Φιντέλ Κάστρο. Προσωπικότητες της τέχνης και του πολιτισμού, που σέβομαι και η γνώμη τους μετράει, κρατούσαν και κρατούν πολύ αντιφατική στάση απέναντι στο πρόσωπο του. Φανατική διχογνωμία.

Μετά από πολύ διάβασμα, ατελείωτες κουβέντες και διαφωνίες κατέληξα στο εξής συμπέρασμα: Ο Φιντέλ Κάστρο, ο,τι κι αν του προσάπτουν, κατάφερε να δώσει σε όλους τους Κουβανούς δωρεάν και ποιοτικότατες Υγεία και Παιδεία, «σε μια Ήπειρο που, για την πλειονότητα των ανθρώπων, μοναδικός δάσκαλος είναι ο δρόμος και μόνος γιατρός ο θάνατος» [Eduardo Galeano, «A pesar de los Pesares]

Και έρχομαι να προσθέσω την παρακάτω σκέψη, μιας και την τρέχουσα βδομάδα είχαμε μεγάλες κινητοποιήσεις εκπαιδευτικών και άλλων επαγγελματιών για το ασφαλιστικό:

Τι πιο μεγάλο αγαθό και ελευθερία να προσφέρεις στον πολίτη από την πνευματική διαύγεια να διακρίνει ποιότητες και τη σωματική ικανότητα να τις διεκδικεί;

Πως μπορούμε λοιπόν να κατηγορούμε για τυραννική και ανελεύθερη πολιτική τον Κάστρο, όταν στην ελεύθερη και δημοκρατική Ευρώπη του Σόιμπλε, αυτά τα δύο βασικά ανθρώπινα δικαιώματα είναι κάθε μερα όλο και πιο ακριβά και δυσπρόσιτα;

El monólogo de Agrado (Todo sobre mi madre, P. Almodóvar)

image

«Για λόγους ανωτέρας βίας, δύο από τις ηθοποιούς που καθημερινά θριαμβεύουν σε αυτή τη σκηνή σήμερα δεν μπορούν να είναι εδώ, οι κακόμοιρες. Οπότε αναβάλλεται η παράταση.

Όσοι θέλετε, θα σας επιστραφούν τα χρήματα του εισιτηρίου. Αλλά όσοι δεν έχετε τίποτα καλύτερο να κάνετε, και μιας κι είπατε νά ‘ρθετε θέατρο, είναι κρίμα να φύγετε. Αν κάτσετε εγώ σας υπόσχομαι να σας διασκεδάσω λέγοντάς σας την ιστορία της ζωής μου.

Αν σας κάνω να βαρεθείτε κάντε πως ροχαλίζετε, και εγώ θα το πάρω αμέσως χαμπάρι και διόλου δε θα προσβληθώ. Αλήθεια!

Με λένε Agrado* γιατί όλη μου τη ζωή το μόνο που ήθελα είναι να κάνω ευχάριστη τη ζωή των άλλων. Εκτός από ευχάριστη, είμαι κι αυθεντική. Κοιτάξτε κορμί, καθόλα μετρημένο: σκίσιμο ματιών 80.000 πεσέτες. Μύτη 200, αλλά πεταμένα λεφτά, γιατί ένα χρόνο μετά μου την ξανάκαναν έτσι με μια μπουνιά… ξέρω, βέβαια, ότι μου προσδίδει πολύ χαρακτήρα, αν τό ξερα δε θα την είχα πειράξει.

Βυζιά δύο, γιατί δεν είμαι κάνα τέρας, εβδομήντα το καθένα, αλλά τώρα πια τα έχω πέτρα. Σιλικόνη στα χείλη, μέτωπο, ζυγωματικά, γοφούς και κώλο. Το λίτρο κοστίζει καμία κατοστή χιλιάρικα, οπότε κάντε τη σούμα γιατί εγώ πια έχω χάσει το μέτρημα.

Λιμάρισμα γνάθου 75.000, ολική αποτρίχωση με λέιζερ, γιατί και η γυναίκα από τον πίθηκο προέρχεται, τόσο ή και περισσότερο από τον άντρα! 60.000 τη φορά. Εξαρτάται πόσο μουσάτη είσαι, συνήθως δυο με τέσσερεις φορές, αλλά αν είσαι σκληροπυρηνική θες παραπάνω φυσικά.

Λοιπόν τι έλεγα, α ναι, το να είσαι αυθεντική κοστίζει, κυρίες μου, και σε αυτα τα πράματα δεν πρέπει να είμαστε τσιφούτες, γιατί στο κάτω κάτω είσαι πιο αυθεντική όταν περισσότερο μοιάζεις σε αυτό που έχεις ονειρευτεί για τον εαυτό σου.»

[Μονόλογος της τρανσέξουαλ πόρνης Agrado από την ταινία «Όλα για τη μητέρα μου» του Pedro Almodóvar.]

*ΣτΜ το όνομα Agrado στα ισπανικά είναι αντίστοιχο του Χαρά.

Sophia de Mello Breyner Andersen: Ποίηση στην όχθη

Προτομή της Sophia M.B.Andersen στο παρατηρητήριο Graça της Λισαβόνας.

Μια μεγάλη γυναίκα, λάτρης της Μεσογείου και φιλέλλην της Πορτογαλίας. Ήθελα να της αφιερώσω ένα άρθρο σε αυτό τον ιστολόγιο σήμερα ως διεθνή μέρα της ποίησης:

 

Poesia

‘Ο Ποίηση ονειρεύτηκα ότι τα πάντα ήσουν
Και να μαι στον μάταιο όρμο μονάχη
Ένα ένα το κύμα δίχως ψεγάδι
σπάει την γαλάζια από αφρό αγκαλιά του
Και θαρρεί πως ένα ποίημα τίποτα δεν είναι 

 

Minotauro

Στης Κρήτης τα νερά βυθίστηκα
όπου ο Μινώταυρος δεσπόζει

Ένας γρήγορος χορός στήνεται εμπρός τον ταύρο
στην αρχαιότατη της μέρας νιότη

Καμιά ουσία δεν με μέθυσε μ’ έκρυψε μ’ αγκάλιασε
παρά μονάχα ρετσίνα γεύτηκα
στο χώμα χύνοντας των θεών το μερτικό […]

 

25 de Abril 1974
(Επανάσταση των Γαριφάλων)

Τούτο το ξημέρωμα περίμενα
μέρα αρχής, πλήρης, καθάρια
που απ το σκότος αναδυόμαστε και τη σιωπή
κι ελεύθεροι θε να κατοικήσουμε του χρόνου την ουσία

 

Labirinto

Μονάχη μου βάδιζα σε ένα λαβύρινθο
Το πρόσωπο μου προσέγγισα στο έρεβος και τη σιωπή
αναζητώντας το φως μιας καθάριας μέρας

«Όταν πεθάνω, θα γυρίσω να αναζητήσω τις στιγμές που δεν έζησα πλάι στη θάλασσα.»

«Θέρισαν τα στάχυα. Τώρα, φαντάζει πιότερη η μοναξιά μου.»

 

Sophia de Mello Breyner Andersen

 

[Ελεύθερη απόδοση]

 

Χ.Κ.

 

 

Άδεια Creative Commons
Αυτό το έργο χορηγείται με άδεια Creative Commons Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση – Παρόμοια Διανομή 3.0 Μη εισαγόμενο .

Caruso: Ο θάνατος δεν είναι παρά το τέλος της πρώτης πράξης

Lucio Dalla 1943 - 2012

Εχθές έπεσε ένας ακόμα διάττοντας αστέρας, μα η απόχρωση του φωτός του θε να μείνει ανεξίτηλη στην ιστορία των Ανθρώπων. Όχι, δεν πρόκειται για έναν επιτύμβιο, ούτε για έναν θρήνο, καθώς όπως είπε και ο ίδιος πριν λίγες μέρες, «ο θάνατος δεν είναι παρά το τέλος της πρώτης πράξης». Μονάχα να διηγηθώ μια ιστορία ήθελα:

Ένας άνδρας κάθεται στο μπαρ ενός μεγάλου ξενοδοχείου. Είναι ολίγον τι κουρασμένος και εκνευρισμένος. «Δεν σου χαλάει το σκάφος κάθε μέρα, πόσο μάλλον όταν ευχαριστιέσαι τις διακοπές σου» σκέφτεται με παράπονο.
Στην άλλη άκρη της μεγάλης άδειας αίθουσας ένα πιάνο. Φαίνεται παλιό αλλά σε καλή κατάσταση. Σηκώνεται και δειλά κάθεται και παίζει δυο-τρεις νότες. Ο βαρύς και ξεκουρδισμένος ήχος του ταράζει τη σιωπή της νύχτας και τραβά την προσοχή του γκαρσονιού που εκείνη τη στιγμή έκλεινε ταμείο. Άντζελο νομίζω τον έλεγαν. Κοιτάει τότε τον άνδρα και του λέει:
– Αν ξέρατε κυρ Λούτσιο την ιστορία αυτού του πιάνου… εκεί έδωσε τη στερνή του παράσταση ο μεγάλος τενόρος Enrico Caruso, με ένα μοναδικό κοινό: τη θάλασσα, τ’αστέρια, τους ψαράδες, τις ψαρόβαρκες να φωτίζουν και τα μάτια της αγαπημένης του να γίνονται μάρτυρες ενός κύκνειου άσματος.

Ήταν μια ζεστή καλοκαιρινή βραδιά, και εκείνος ήξερε ότι επρόκειτο για μια από τις τελευταίες του -βλέπετε, άτιμη αρρώστια ο καρκίνος, πόσο μάλλον όταν πρόκειται για τις χορδές ενός τενόρου. Παρ’ ολ’ αυτά δεν το έβαζε κάτω και συνέχιζε να παραδίδει μαθήματα φωνητικής σε μια νεαρή κοπέλα, με την οποία μάλιστα λέγανε ότι ήταν πολύ ερωτευμένος. Τότε εκείνη του ζήτησε να της τραγουδήσει. Αυτός, μολονότι δεν ένιωθε καλά, δεν μπορούσε να χαλάσει χατίρι σε δυο τόσο όμορφα μάτια που τον κοιτούσαν με θαυμασμό. Ζήτησε, τότε, να βγάλουν το πιάνο στο μεγάλο  μπαλκόνι που είχε θέα στο λιμάνι, και με την κοπέλα να στηρίζεται πάνω του, εκείνος άρχισε να τραγουδά τον έρωτα του, τον πόνο του για τις σκιές του παρελθόντος, πολεμώντας μάταια το θάνατο και ψάχνοντας στα μάτια του κοριτσιού μια ζωή που δεν υπάρχει.

Λένε πως τόσο δυνατή ήταν η φωνή του που όλες οι ψαρόβαρκες που αρμένιζαν κάτω από την πανσέληνο πλησίασαν όσο πιο κοντά μπορούσαν στο μπαλκόνι σαν να προσπαθούσαν να κρεμαστούν για να ακούσουν την αγγελική ψαλμωδία.
Τόσες βάρκες μαζεύτηκαν, που έμοιαζαν σαν τα αστέρια του ουρανού να αντανακλώνται στη θάλασσα, σαν τους ουρανοξύστες της Νέας Υόρκης να υψώνονται στον κόλπο του Σορρέντο… και εκείνος, στο βλέμμα της αγαπημένης του, δεν έχανε τη δύναμη και ξεκινούσε πάλι από την αρχή…

Εκείνη τη νύχτα η υγεία του χειροτέρεψε… δύο μέρες αργότερα ξεψύχησε στη Νάπολη.

Ακούγοντας αυτή την τρυφερή και συνάμα τραγική ιστορία, ο Λούτσιο έγραψε αυτό το τραγούδι:

 

Caruso

Εκεί που θάλασσα φωτίζει και φυσά δυνατά ο αγέρας
σε μια παλιά ταράτσα μπροστά στον κόλπο του Σορρεντο
ένας άνδρας αγκαλιάζει μια κοπέλα με δάκρυα στα μάτια
Μετά καθαρίζει τη φωνή του και πιάνει ένα σκοπό

«Πόσο σε αγαπώ, το ξέρεις,
τόσο μα τόσο πολύ, το ξέρεις
που αλυσίδα γίνεται και
σαν το αίμα στις φλέβες λιώνει»

Είδε τα φώτα της θάλασσας, τις νύχτες της Αμερικής του θύμησαν
μα δεν ήταν παρά η λάμψη από τις βάρκες και τα απόνερα τους
Ένιωσε πόνο καθώς έπαιζε, και σηκώθηκε απ το πιάνο
μα μόλις είδε το φεγγάρι να ξεπροβάλει πίσω από ‘να σύννεφο
γλυκός του φάνηκε κι ο θάνατος ακόμα
Κοίταξε την κοπέλα στα μάτια, μάτια πράσινα σαν θάλασσα
και ξάφνου έσταξε ένα δάκρυ, και εκείνος ένιωσε να πνίγεται.

 «Πόσο σε αγαπώ, το ξέρεις,
τόσο μα τόσο πολύ, το ξέρεις
που αλυσίδα γίνεται και
σαν το αίμα στις φλέβες λιώνει»

Η δύναμη της όπερας δράματα προσποιείται
με στολές και χρώματα, μ’ άλλον μπορείς να μοιάσεις
μα δυο μάτια που ειλικρινή που σε κοιτάζουν
σε κάνουν τις ατάκες να ξεχνάς, το μυαλό σου παίρνουν
Έτσι, όλα μικρά θαρρείς πως είναι, όπως κι οι νύχτες στην Αμερική
κοιτάς πίσω, και τη ζωή σου βλέπεις σαν της βάρκας τ’απόνερα
Ναι, είναι η ζωή που στερεύει, μα εκείνος δεν το ‘βλεπε έτσι
πως ήταν ευτυχής ένιωθε και το σκοπό ξανάπιασε

«Πόσο σε αγαπώ, το ξέρεις,
τόσο μα τόσο πολύ, το ξέρεις
που αλυσίδα γίνεται και
σαν το αίμα στις φλέβες λιώνει»

«Α ρε χρόνε αλήτη, που ανθρώπους και αγάπες σκορπάς»
Αν μπορούσα, θα έπαιρνα μπογιά να το ‘γραφα σε τοίχο…

 

Άδεια Creative Commons
Αυτό το έργο χορηγείται με άδεια Creative Commons Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση – Παρόμοια Διανομή 3.0 Μη εισαγόμενο .

Το Σονέτο του Γλυκού Καημού – F. G. Lorca


Το Σονέτο του Γλυκού Καημού

Φοβάμαι να χάσω το μαρμαρωμένο θαύμα
των ματιών σου, και της νύχτας την ηχώ
σαν ακουμπά το μέτωπό μου
ο μοναχικός της ανάσας σου ανθός

Λυπάμαι που μαι σε τούτη την όχθη
κορμός δίχως κλαδιά, και πιο πολύ ακόμη
να μην έχω άνθος, αμβροσία ή λάσπη
για του καημού μου το σαράκι

Αν είσαι συ ο κρυφός μου θησαυρός
αν είσαι ο σταυρός κι ο μουσκεμένος μου καημός
αν είμαι της αφεντιά σου ο δέσμιος

μην μ’ αφήνεις όσα κέρδισα να χάσω
και στόλισε τα ποταμίσια σου νερά
με φύλλα του ξενικού μου φθινοπώρου.

«El Soneto de la Dulce Queja»
Ελεύθερη Απόδοση
Χ.Κ.

Άδεια Creative Commons
Αυτό το έργο χορηγείται με άδεια Creative Commons Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση – Παρόμοια Διανομή 3.0 Μη εισαγόμενο .

Εφημερίδων ανάγνωσις – Fernando Pessoa

Graffiti του Φερνάντο Πεσσόα στη Λισαβόνα

15/01/2012: Γερουσιαστής δολοφονείται λίγο πριν αναλάβει η νέα Κυβέρνηση στη Γουατεμάλα. Γάλλος ρεπόρτερ δολοφονείται στη Συρία. Αμερικανοί φαντάροι ούρησαν σορό Αφγανών. Πολιτικοί και τραπεζίτες να καθορίζουν τα όνειρα και τις τύχες των λαών….

Πριν κάμποσες δεκαετίες ο Φερνάντο Πεσσόα, ένας από τους μεγαλύτερους ποιητές και διανοούμενους της Πορτογαλίας, αναφέρθηκε στα προαναφερθέντα:

«Οι πόλεμοι και οι επαναστάσεις -καθώς πάντα θα υπάρχουν το να ή τ’ άλλο- καταλήγουν, κατά την ανάγνωση των εκβάσεών τους, να προκαλούν όχι φρίκη αλλά ανία.
Δεν είναι η βαρβαρότητα όλων αυτών που σκοτώνονται ή τραυματίζονται, η θυσία όλων εκείνων που δολοφονούνται, ή πεθαίνουν δίχως να δολοφονούνται, που κάνει την ψυχή να βαραίνει: είναι η ηλιθιότητα που θυσιάζει ζωές και υπάρχοντα για κάτι αναπόφευκτα μάταιο. Κανένα ιδανικό, φιλοδοξία, ή Αυτοκρατορία δεν αξίζουν για χάρη τους να σπάσει μια παιδική κούκλα, ένα πλαστικό τρενάκι…
Το παν είναι η ανθρωπότητα, και η ανθρωπότητα θα είναι πάντα η ίδια -αλλάζει μα δεν τελειοποιείται, διακειμένεται μα δεν εξελίσσεται. Mπρός στην ανελέητη ροή των πραγμάτων, της ζωή που λάβαμε δίχως να ξέρουμε πώς και θα χάσουμε χωρίς να μάθουμε πότε, της παρτίδας χιλιάδων σκακιών που δεν είναι παρά η ζωή από κοινού και εναντίων, η ανία του να αγναντεύεις μάταια αυτό που δεν θα πραγματοποιηθεί ποτέ- τί άλλο δύναται να κάνει ένας σοφός από το να ζητήσει καταφύγιο κάπου που να μην έχει να σκεφτεί τη ζωή, παρά μονάχα να τη ζήσει, μια γωνιά κάτω από τον ήλιο και τ’ αγέρι και να μπορεί να ονειρεύεται τουλάχιστον ότι υπάρχει ειρήνη στην άλλη πλευρά των λόφων.»

«A Leitura dos Jornais» – Livro do Desassossego
Ελεύθερη Απόδοση
Χ.Κ.

Άδεια Creative Commons
Αυτό το έργο χορηγείται με άδεια Creative Commons Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση – Παρόμοια Διανομή 3.0 Μη εισαγόμενο .